5-) mantık, tenâguz olur;
Tenâguz: mucibe ve salibe ile iki gaziyyenin ihtilafı iktiza etmesi haysiyetiyle kendisi için iki gaziyyeden birinin sadık diğerinin kazib olmasıdır. Misal Ahmet yazıcıdır, Ahmet yazıcı değildir.
tenâguz mevzu/mahmul, zaman/mekan, izafe, bilkuvvet/bilfiil, cüzi/külli ve şartta iki gaziyye ittifak ettikten sonra tahkik edilir.
Misal mevzu: Ahmet katiptir, Hüseyin katip değildir/ mahmul: Ahmet dik durucudur, Ahmet oturucu değildir/zaman: Ahmet gece uyuyucudur, Ahmet gündüz uyuyucu değildir/mekân: Ahmet evde uyuyucudur, çarşı da uyuyucu değildir/izafe: Ahmet mehmedin oğludur, Ahmet bekirin oğlu değildir/bilkuvvet, bilfiil: içki aklı bilkuvvet sarhoş edicidir bilfiil değil/cüzi: bazı cisimler siyahtır/ külli: bütün cisimler siyah değildir/şart: şu cisim Beyaz olduğu için kirlilik görülür ama siyah olduğu için kirlilik görülmez.
©urtekin_34
U